Kênh thông tin mua bán, cho thuê nhà đất số 1

Hỗ trợ vay ngân hàngHỗ trợ vay ngân hàng

Bỏ công chứng nhà đất: Chuyển từ "nghĩa vụ" sang "quyền"

14/06/2011 09:09

Hình thức công chứng nhà đất tốn thời gian nhưng ít rủi ro hơn so với mua bán "khống". Vì thế, người dân cần lựa chọn hình thức giao dịch đem lại hiểu quả tốt nhất.

Công chứng vẫn tiềm ẩn rủi ro

Bỏ công chứng nhà đất: Chuyển từ "nghĩa vụ" sang "quyền" | ảnh 1
Người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin về quy trình mua bán nhà để tránh rủi ro

Về việc bãi bỏ bắt buộc công chứng với 7 loại hợp đồng, gồm: Hợp đồng mua bán nhà ở; Hợp đồng đổi nhà ở; Hợp đồng tặng cho nhà ở; Hợp đồng thế chấp nhà ở; Hợp đồng thuê mua nhà ở; Hợp đồng thuê nhà ở của tổ chức có chức năng kinh doanh bất động sản và Hợp đồng thuê nhà ở của cá nhân, hộ gia đình có thời hạn cho thuê dưới 6 tháng hiện đang có rất nhiều luồng quan điểm trái chiều nhau.

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Nếu bỏ công chứng 7 loại hợp đồng nêu trên sẽ tiềm ẩn những rủi ro bởi những giao dịch về quyền sử dụng đất, về nhà ở thường có giá trị lớn, diễn ra hàng ngày, có nguy cơ tranh chấp nên cần phải được công chứng.

Quan điểm thứ hai là ủng hộ không bắt buộc công chứng, bởi lẽ hàng năm có tới hàng triệu giao dịch với phí công chứng thu được lên tới hàng trăm tỷ đồng, chưa kể đến việc các tổ chức và công dân còn phải tốn quá nhiều thời gian cho việc công chứng. Hiện đang tồn tại hai loại hình công chứng đó là Phòng công chứng Nhà nước và Văn phòng công chứng. Hai loại hình này không có chung một hệ thống thông tin dữ liệu nên hành vi công chứng cũng ẩn chứa những rủi ro.

Câu chuyện về một căn nhà cùng lúc được công chứng bán cho hai người khác nhau không phải là hiếm gặp. Do vậy, việc giảm bớt thủ tục hành chính liên quan đến việc không bắt buộc công chứng 7 loại hợp đồng trên là cần thiết. Để đảm bảo an toàn, các tổ chức, doanh nghiệp và người dân vẫn còn có quyền lựa chọn người tư vấn cho mình đó là các tổ chức hành nghề luật sư trong những giao dịch liên quan đến 7 loại hợp đồng nói trên.

Sử dụng dịch vụ công chứng: Chuyển từ “nghĩa vụ” sang “quyền”

Nội dung phương án đơn giản hóa các thủ tục hành chính về công chứng, chứng thực đối với các hợp đồng giao dịch liên quan đến nhà ở và quyền sử dụng đất theo hướng bãi bỏ yêu cầu bắt buộc công chứng là chuyển từ “nghĩa vụ” thực hiện công chứng thành “quyền” sử dụng dịch vụ công chứng của người dân, trả lại quyền quyết định cho chủ thể tham gia hợp đồng, tránh sự can thiệp của Nhà nước vào mối quan hệ này.

Phương án này không làm hạn chế quyền của người dân mà còn giúp mở rộng quyền lựa chọn sử dụng các dịch vụ khác như luật sư, tư vấn bất động sản để đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch của họ. Cũng theo phương án đơn giản hóa, việc bãi bỏ yêu cầu bắt buộc công chứng đối với các hợp đồng giao dịch liên quan đến nhà ở và quyền sử dụng đất không có nghĩa là chuyển việc chịu trách nhiệm về tính pháp lý của hợp đồng sang cho văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, do đó lo ngại về trình độ cán bộ của cơ quan này là không cần thiết.

Để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, Nghị quyết của Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành xây dựng luật sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, hủy bỏ các quy định liên quan tại Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Nhà ở để thực thi phương án đơn giản hóa này, và đã giải quyết được những lo ngại về vấn đề thiếu thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Quy định bắt buộc công chứng hay công chứng theo nhu cầu của các bên đều có thể tạo rủi ro. Vì vậy, quy định theo hướng người dân tự lựa chọn quyền được công chứng là mở rộng sự lựa chọn cho các bên, giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Đại diện Cục Kiểm soát thủ tục hành chính - Văn phòng Chính phủ

Người dân cần tìm hiểu kỹ

Bất động sản là tài sản có giá trị lớn và phức tạp về mặt pháp lý. Ngay ở những nước phát triển, khi ký kết hợp đồng liên quan đến nhà, đất, người dân cũng phải tìm đến những người có trình độ nghiệp vụ, am hiểu pháp luật để được tư vấn. Trong các văn bản thỏa thuận, hợp đồng giao dịch cũng luôn có mục người làm chứng. Theo tôi, đối với văn bản liên quan đến tài sản lớn, người dân và các tổ chức không nên ký khi không có người làm chứng hoặc công chứng.

Chủ trương không bắt buộc công chứng tạo điều kiện cho người dân có nhiều sự lựa chọn hơn là cần thiết và khi được pháp luật cho phép thì người dân có quyền thực hiện quyền của mình. Tuy vậy, trước khi lựa chọn bất cứ hình thức nào, mỗi cá nhân, tổ chức cần nghiên cứu kỹ lưỡng những quy định pháp luật liên quan bởi chính họ sẽ phải gánh chịu những rủi ro có thể phát sinh. Ngoài ra, để chủ trương bãi bỏ bắt buộc công chứng đối với 7 loại giao dịch về nhà đất phát huy hiệu quả như mong muốn thì công tác tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức đối với người dân về vấn đề này là vô cùng quan trọng.

Ông Phạm Sỹ Liêm (Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam)

(Theo ANTĐ)

Dành cho người xây nhà

Chat với Batdongsan.com.vn