Kênh thông tin mua bán, cho thuê nhà đất số 1

Hỗ trợ vay ngân hàngHỗ trợ vay ngân hàng

Người nông dân bị thu hồi đất: Cần được chia sẻ “giá cơ hội”?

27/09/2008 18:36

Theo Hội Nông dân VN, trong quá trình xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, cơ sở hạ tầng, mỗi năm cả nước có gần 200.000 ha đất nông nghiệp bị chuyển đổi mục đích sử dụng, tương ứng mỗi hộ có khoảng 1,5 lao động mất việc làm.

Bên cạnh đó, theo thống kê của Bộ NN&PTNT, trung bình mỗi hécta đất nông nghiệp bị thu hồi ảnh hưởng tới việc làm của trên 10 triệu lao động nông nghiệp.

Từ năm 2000 đến 2006, thực hiện thu hồi đất đã có khoảng 2,5 triệu nông dân trên cả nước bị ảnh hưởng đến đời sống. Tại một vài địa phương, có tỉnh 25-30% số lao động sau khi bị thu hồi đất không có việc làm hoặc việc làm không ổn định.

Tại một số vùng đồng bằng sông Hồng, trước khi thu hồi đất chỉ có 10% lao động đi làm thuê, sau khi bị thu hồi con số này tăng lên là 17%.

Những hệ lụy của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa

Ngày 26/9, tại Hà Nội, Viện Những vấn đề Phát triển và Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Hỗ trợ Cộng đồng đã tổ chức hội thảo báo cáo kết quả nghiên cứu dự án FLC 06-11: “Thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) giải quyết xung đột ở nông thôn VN: Vấn đề thu hồi đất phục vụ đô thị hóa (ĐTH), công nghiệp hóa (CNH) và ô nhiễm môi trường tại các bãi rác thải”.

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh - Giám đốc dự án FLC 06-11 nhận định: Trong quá trình ĐTH, CNH tăng tốc hiện nay ở VN, bên cạnh những tác động tích cực tới quá trình phát triển nông thôn, ngày càng nảy sinh những hệ lụy, dẫn đến những xung đột tại nông thôn, đặc biệt về sinh kế và quyền tự chủ của người nông dân bị thu hồi đất cho việc xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị.

Một thách thức lớn đặt ra là vấn đề việc làm cho người lao động nông nghiệp sau khi bị thu hồi đất, đó là, nếu phần lớn người nông dân không kiếm được việc làm mới, thu nhập giảm sút hoàn toàn, kéo theo sự giảm tăng trưởng ở khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, ở nông thôn, quá trình phân hóa thu nhập, giàu nghèo diễn ra với tốc độ nhanh hơn, giữa những hộ có thu nhập tăng lên nhanh chóng nhờ có cơ hội tiếp cận được những ngành nghề phi nông nghiệp và biến động tăng giá đất với những hộ không có được cơ hội trên.

Hơn nữa, sự bất bình đẳng về thu nhập đang diễn ra gay gắt ngay tại địa bàn nông thôn, giữa những người mất đất nông nghiệp (tư liệu sản xuất chính) không kiếm được việc làm với các nhà doanh nghiệp (sử dụng đất nông nghiệp thu hồi của nông dân).

Đó là một vấn đề mà các chuyên gia kinh tế đã cho là “có tính chất xã hội nan giải”. Như vậy, nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp, người nông dân mất đất sẽ bị đẩy trở lại tình trạng đói nghèo.

Mặt khác, trong quá trình ĐTH, CNH cũng nảy sinh những bất cập trong công tác quản lý xã hội của cấp chính quyền cơ sở và phá vỡ thiết chế cộng đồng truyền thống của dân cư nông thôn.

Đó là, ĐTH, CNH thúc đẩy quá trình nhập cư ồ ạt, gia tăng dân số cơ học… gây mất trật tự an ninh xã hội, quản lý nhân sự khó khăn, nhiều tệ nạn xã hội xuất hiện…

Môi trường sinh thái bị ô nhiễm nghiêm trọng do việc xử lý chất thải (sinh hoạt và công nghiệp) từ các khu công nghiệp hoặc khu đô thị mới thải ra không tương xứng với hạ tầng cơ sở về bảo vệ môi trường…

Thu hồi đất - khiếu kiện triền miên

Theo thống kê của Cơ quan an ninh, ở VN có đến 70 - 80% số vụ việc khiếu kiện, thắc mắc, tranh chấp trong đời sống xã hội liên quan đến đất đai. Đại đa số các vụ khiếu kiện đông người, phức tạp, khó giải quyết cũng liên quan đến đất đai.

Việc đền bù trong nhiều trường hợp chưa thỏa đáng, thời hạn đền bù kéo dài trong nhiều năm, tình trạng tham nhũng của cán bộ liên quan đến đất đai… đang dẫn đến nhiều vụ khiếu kiện, biểu tình kéo dài trước trụ sở các cơ quan công quyền từ TƯ đến địa phương.

Theo báo cáo của Vụ Tiếp dân và xử lý đơn thư của Thanh tra Chính phủ, trong năm 2007, Trụ sở Tiếp công dân của TƯ Đảng và Nhà nước đã tiếp 18.068 lượt cá nhân và 373 lượt đoàn đông người đến từ 35 tỉnh, thành phố, trình bày 6.775 vụ việc, trong đó có trên 5.000 vụ việc là khiếu nại, tố cáo, trong đó có gần 3.000 vụ liên quan đến đất đai.

Nhìn chung, người dân thường khiếu nại về giá đền bù và sản phẩm trên đất thấp; việc bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất chưa tương xứng và chậm trễ; thiếu việc làm, không chuyển đổi được nghề, thu nhập giảm…

Chính sách đền bù đất thu hồi phục vụ ĐTH, CNH tại các địa phương chưa bám sát giá thị trường như Luật Đất đai quy định mà thông thường chỉ bằng 20- 30% giá thị trường.

Ngay tại Luật Đất đai cũng quy định khung giá đất quá thấp so với thị trường, vừa có khoảng cách dao động quá lớn giữa giá sàn và giá trần (từ 4 - 90 ngàn đồng/m2 đất đồng bằng trồng cây hàng năm, 5 - 105 ngàn đồng/m2 đất đồng bằng trồng cây lâu năm, khung giá đất ở là 10 - 1.250 ngàn đồng/m2).

Khi vận dụng Luật để xây dựng chính sách về khung giá đất đền bù cho nhân dân các dự án công nghiệp và công ích (cho mục tiêu ĐTH), các tỉnh lại thường lấy chuẩn gần với giá sàn. Ví như ở Hưng Yên và Thái Bình, giá đền bù đất là 19.000 đ/m2 (trong khi giá trần là 90.000 đ/m2 ), gây bức xúc cho người dân…

Theo PGS.TS Đặng Ngọc Dinh, trong quá trình thực hiện chính sách thu hồi đất, nhiều nơi chính quyền có trao đổi, lấy ý kiến của dân chúng, nhưng chủ yếu thông báo về tiền đền bù hoặc quyền lợi vật chất cụ thể, và khi không đạt được sự đồng thuận, việc giải quyết theo kiểu tiếp cận từ trên xuống, chưa chú ý đầy đủ đến quyền lợi của dân chúng địa phương.

Bên cạnh đó, các tổ chức quần chúng (XHDS) lại hoạt động theo kiểu “đoàn thể cách mạng” nên chỉ đóng vai trò “giải thích chính sách” hỗ trợ chính quyền, chưa phản ánh đúng nguyện vọng của nhân dân… nên tính chất xung đột, bức xúc của người dân càng trở nên gay gắt hơn.

Cần có chính sách để người bị thu hồi đất được chia sẻ “giá cơ hội”


Tại hội thảo về dự án FLC 06-11, các chuyên gia nghiên cứu đã nhận định, quá trình ĐTH và CNH ở VN hiện nay còn thiên vị về nhu cầu tăng trưởng kinh tế, chưa quan tâm đúng mức đến sự phát triển bền vững của vùng nông thôn đô thị hóa, trước hết là vấn đề thu nhập, việc làm, sức khỏe cộng đồng, văn hóa và những vấn đề an sinh xã hội.

Trong chính sách thu hồi đất còn thể hiện rất rõ tình trạng “quyết định từ trên”, chưa tôn trọng vai trò tham gia của các tổ chức XHDS và người dân.

Do đó, đã dẫn đến một thực tế đáng tiếc ở nước ta là không ít dự án mang danh nghĩa “lợi ích quốc gia” hay “lợi ích địa phương” nhưng khi triển khai lại làm cho người dân gặp nhiều khó khăn hơn trong cuộc sống.

Theo đó, các chuyên gia khyến nghị, cần xem xét một cách cơ bản những khía cạnh liên quan đến “quyền sở hữu” đất đai theo hướng tạo thuận lợi cho công cuộc phát triển bền vững nông thôn.

Những quy định về “Quyền sở hữu đất” trong Luật Đất đai hiện nay đang gây những khó khăn, bất lợi cho người nông dân về quyền tự chủ và tạo lập sinh kế bền vững.

Nhà nước cần có chính sách để người dân bị thu hồi đất được thụ hưởng mức chênh lệch do “giá cơ hội” đem lại, mà hầu như đến nay chủ yếu dành cho chủ đầu tư; Cần chỉnh sửa một loạt các mức hỗ trợ về tái định cư, tìm kiếm việc làm, chuyển đổi ngành nghề để cuộc sống nông thôn ổn định và phát triển.

Cần xây dựng một cơ chế cụ thể khuyến khích sự tham gia của các tổ chức XHDS và người dân trong việc ra các quyết định của các cơ quan lập chính sách đất đai và môi trường, đặc biệt là các chính sách có ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, môi trường, sức khỏe và cộng đồng địa phương.

Theo Hà Nội Mới

Tin nhiều người đọc

 

Nghịch lý chung cư giá rẻ: Nhà cũ hút khách hơn nhà mới (10:45 10/11/2018)

Người mua thực phải bỏ tiền chênh để mua căn hộ dưới 2 tỷ đồng (08:31 13/11/2018)

Năm 2019, cầu An Phú Đông sẽ hoàn thành, xoá sổ bến phà hơn 20 năm (13:24 12/11/2018)

Thị trường BĐS Tp.HCM: Những con số đáng chú ý trong 10 tháng đầu năm 2018 (09:14 10/11/2018)

Người dân Đồng Hới, Quảng Bình điêu đứng vì “cò” đất (08:28 14/11/2018)

Tp.HCM: Dự án đón đầu khu Tây Bắc sắp lên ngôi (08:00 11/11/2018)

Tin mới nhất

 

DKRA Vietnam phân phối độc quyền dự án CitiAlto (08:00 17/11/2018)

Florence Mỹ Đình – Dấu ấn khẳng định vị thế của Phục Hưng Holdings và kỳ tích “ong thợ” (08:00 17/11/2018)

10 tháng đầu năm, giá rao bán đất Củ Chi liên tục biến động (10:15 16/11/2018)

Chung cư bình dân mượn tên hạng sang để câu khách (08:29 16/11/2018)

Mở bán 40 căn khách sạn 3 sao, giá 1,2 tỷ tại trung tâm Đà Lạt (08:00 16/11/2018)

The Costa Nha Trang – Hơi thở Singapore giữa lòng phố biển (08:00 16/11/2018)

Tin cũ hơn

 

Nhà thầu Nhật Bản lập dự án đầu tư, thiết kế Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (18:34 27/09/2008)

Thị xã Móng Cái lên thành phố Móng Cái (18:33 27/09/2008)

Nhiều đô thị mới khu Hoàng Quốc Việt (18:32 27/09/2008)

TP Hồ Chí Minh: Đại gia địa ốc tranh đất (18:24 27/09/2008)

Bộ trưởng Xây dựng: "Qui hoạch là ý chí của quyền lực" (17:03 26/09/2008)

“Chưa có thời hạn ép bất động sản vào sàn” (16:43 26/09/2008)

Dành cho người xây nhà

Chat với Batdongsan.com.vn